راهنمای خرید کپسول اطفا حریق
مقدمه
آتشسوزی یکی از مخاطرات همیشگی زندگی بشر است که میتواند جان و مال انسانها را به خطر اندازد. وجود تجهیزات اطفا حریق مناسب در هر مکان، اولین قدم برای مقابله با آتشسوزی و جلوگیری از گسترش آن است.
کپسول اطفا حریق به عنوان یکی از پرکاربردترین تجهیزات اطفا حریق، ابزاری قدرتمند برای خاموش کردن آتش در مراحل اولیه است. استفاده صحیح و به موقع از کپسول اطفا حریق میتواند جان انسانها را نجات دهد، از خسارات مالی جلوگیری کند و از گسترش آتشسوزی به دیگر نقاط جلوگیری کند.

اهمیت استفاده از کپسول اطفا حریق:
- سرعت عمل در خاموش کردن آتش: کپسول اطفا حریق به شما امکان میدهد تا در سریعترین زمان ممکن آتش را خاموش کنید و از گسترش آن جلوگیری کنید.
- جلوگیری از خسارات مالی: خاموش کردن سریع آتشسوزی با استفاده از کپسول اطفا حریق میتواند از خسارات مالی قابل توجهی جلوگیری کند.
- نجات جان انسانها: در بسیاری از موارد، استفاده از کپسول اطفا حریق میتواند جان انسانها را نجات دهد.
- ایجاد حس امنیت: وجود کپسول اطفا حریق در محل کار یا منزل، حس امنیت و آرامش را برای شما و اطرافیانتان فراهم میکند.
انتخاب و استفاده صحیح از کپسول اطفا حریق از اهمیت بالایی برخوردار است. این راهنمای خرید به شما کمک میکند تا با انواع کپسولهای اطفا حریق، کاربرد آنها، نکات مهم در انتخاب و استفاده از آنها آشنا شوید و بتوانید کپسول مناسب برای محل مورد نظر خود را انتخاب و خریداری کنید.
با مطالعه این راهنمای خرید، میتوانید گامی مهم در جهت حفظ جان و مال خود بردارید.
انواع کپسولهای اطفا حریق
کپسولهای اطفا حریق بر اساس نوع مواد خاموشکننده به دستههای مختلفی تقسیم میشوند:
- کپسولهای آب و گاز: این نوع کپسولها برای خاموش کردن آتشسوزیهای کلاس A (مواد معمولی مانند چوب، کاغذ و پارچه) مناسب هستند.
- کپسولهای پودری: این نوع کپسولها برای خاموش کردن آتشسوزیهای کلاس B (مایعات قابل اشتعال مانند بنزین و گازوئیل) و C (گازهای قابل اشتعال) مناسب هستند.
- کپسولهای CO2: این نوع کپسولها برای خاموش کردن آتشسوزیهای کلاس B (مایعات قابل اشتعال) و C (گازهای قابل اشتعال) و همچنین آتشسوزیهای الکتریکی مناسب هستند.
- کپسولهای فوم: این نوع کپسولها برای خاموش کردن آتشسوزیهای کلاس B (مایعات قابل اشتعال) و همچنین حریقهای مواد جامد قابل اشتعال که با آب به راحتی خاموش نمیشوند، مناسب هستند.
انتخاب نوع کپسول اطفا حریق به نوع آتشسوزی و محل مورد نظر شما بستگی دارد. برای مثال، اگر در منزل خود از کپسول اطفا حریق استفاده میکنید، کپسول آب و گاز یا پودر میتواند انتخاب مناسبی باشد. اما اگر در یک کارگاه صنعتی یا آزمایشگاه کار میکنید، به کپسولهای CO2 یا فوم نیاز خواهید داشت.
نکته: قبل از استفاده از کپسول اطفا حریق، حتماً دستورالعملهای روی آن را مطالعه کنید.
انتخاب نوع کپسول:
انتخاب نوع کپسول بر اساس کلاس آتشسوزی
کلاسهای آتشسوزی به 5 دسته کلی تقسیم میشوند:
- کلاس A: شامل مواد جامد معمولی مانند چوب، کاغذ و پارچه
- کلاس B: شامل مایعات قابل اشتعال مانند بنزین، گازوئیل و روغن
- کلاس C: شامل گازهای قابل اشتعال مانند پروپان، بوتان و متان
- کلاس D: شامل فلزات قابل اشتعال مانند منیزیم، سدیم و لیتیوم
- کلاس E: شامل آتشسوزیهای الکتریکی
انتخاب نوع کپسول اطفا حریق به کلاس آتشسوزی محل مورد نظر شما بستگی دارد. برای مثال:
- برای منازل: کپسول آب و گاز یا پودر مناسب است زیرا این نوع کپسولها میتوانند آتشسوزیهای کلاس A (مواد معمولی) که در منازل شایعتر هستند را خاموش کنند.
- برای کارگاههای صنعتی: کپسول پودر یا CO2 مناسب است زیرا این نوع کپسولها میتوانند آتشسوزیهای کلاس B (مایعات قابل اشتعال) و C (گازهای قابل اشتعال) که در کارگاههای صنعتی بیشتر اتفاق میافتند را خاموش کنند.
- برای آزمایشگاهها: کپسول CO2 مناسب است زیرا این نوع کپسولها میتوانند آتشسوزیهای کلاس B (مایعات قابل اشتعال) و C (گازهای قابل اشتعال) و همچنین آتشسوزیهای الکتریکی که در آزمایشگاهها شایعتر هستند را خاموش کنند.

معرفی انواع کپسولهای اطفا حریق بر اساس نوع مواد خاموشکننده:
کپسولهای اطفا حریق بر اساس نوع مواد خاموشکننده به دستههای مختلفی تقسیم میشوند:
- کپسولهای آب و گاز: این نوع کپسولها که رایجترین نوع کپسولهای اطفا حریق هستند، از آب به عنوان عامل خاموشکننده استفاده میکنند. کپسولهای آب و گاز برای خاموش کردن آتشسوزیهای کلاس A (مواد معمولی مانند چوب، کاغذ و پارچه) مناسب هستند.
- کپسولهای پودری: این نوع کپسولها از پودر شیمیایی به عنوان عامل خاموشکننده استفاده میکنند. کپسولهای پودری برای خاموش کردن آتشسوزیهای کلاس B (مایعات قابل اشتعال مانند بنزین و گازوئیل) و C (گازهای قابل اشتعال) مناسب هستند.
- کپسولهای CO2: این نوع کپسولها از گاز دیاکسید کربن به عنوان عامل خاموشکننده استفاده میکنند. کپسولهای CO2 برای خاموش کردن آتشسوزیهای کلاس B (مایعات قابل اشتعال) و C (گازهای قابل اشتعال) و همچنین آتشسوزیهای الکتریکی مناسب هستند.
- کپسولهای فوم: این نوع کپسولها از فوم به عنوان عامل خاموشکننده استفاده میکنند. کپسولهای فوم برای خاموش کردن آتشسوزیهای کلاس B (مایعات قابل اشتعال) و همچنین حریقهای مواد جامد قابل اشتعال که با آب به راحتی خاموش نمیشوند، مناسب هستند.
انتخاب نوع کپسول اطفا حریق به نوع آتشسوزی و محل مورد نظر شما بستگی دارد. برای مثال، اگر در منزل خود از کپسول اطفا حریق استفاده میکنید، کپسول آب و گاز یا پودر میتواند انتخاب مناسبی باشد. اما اگر در یک کارگاه صنعتی یا آزمایشگاه کار میکنید، به کپسولهای CO2 یا فوم نیاز خواهید داشت.
نکته: قبل از استفاده از کپسول اطفا حریق، حتماً دستورالعملهای روی آن را مطالعه کنید.
انتخاب کپسول مناسب بر اساس کلاس آتشسوزی و نوع محل مورد استفاده:
انتخاب کپسول اطفا حریق مناسب به دو عامل کلیدی بستگی دارد:
کلاس آتشسوزی:
- کلاس A: شامل مواد جامد معمولی مانند چوب، کاغذ و پارچه
- کلاس B: شامل مایعات قابل اشتعال مانند بنزین، گازوئیل و روغن
- کلاس C: شامل گازهای قابل اشتعال مانند پروپان، بوتان و متان
- کلاس D: شامل فلزات قابل اشتعال مانند منیزیم، سدیم و لیتیوم
- کلاس E: شامل آتشسوزیهای الکتریکی
نوع محل مورد استفاده:
- منزل: کپسول آب و گاز یا پودر
- کارگاه صنعتی: کپسول پودر یا CO2
- آزمایشگاه: کپسول CO2
- اتاق سرور: کپسول CO2 یا FM200
- خودرو: کپسول پودر یا CO2
نکاتی برای انتخاب کپسول:
- به ظرفیت و وزن کپسول توجه کنید.
- نشان استاندارد و گواهینامههای معتبر را بررسی کنید.
- به تاریخ تولید و انقضای کپسول توجه کنید.
- شلنگ و نازل کپسول را بررسی کنید.
- محل مناسب برای نصب کپسول را انتخاب کنید.
- نحوه استفاده از کپسول را آموزش ببینید.
- کپسول را به طور منظم شارژ و تعمیرات کنید.
با انتخاب کپسول مناسب و استفاده صحیح از آن، میتوانید از جان و مال خود در برابر آتشسوزی محافظت کنید.

نکات مهم در خرید کپسول:
1- توجه به ظرفیت و وزن کپسول
اهمیت توجه به ظرفیت و وزن کپسول در انتخاب خرید کپسول:
ظرفیت و وزن کپسول دو عامل مهم در انتخاب کپسول اطفا حریق مناسب هستند که باید به آنها توجه کنید:
ظرفیت:
- ظرفیت کپسول نشاندهنده مقدار ماده خاموشکننده موجود در آن است.
- برای انتخاب ظرفیت مناسب، باید به نوع و وسعت محل مورد نظر خود توجه کنید.
- برای مثال، برای یک منزل مسکونی، کپسول با ظرفیت 6 کیلوگرم میتواند مناسب باشد، اما برای یک کارگاه صنعتی بزرگ، به کپسول با ظرفیت 50 کیلوگرم یا بیشتر نیاز خواهید داشت.
وزن:
- وزن کپسول نیز باید متناسب با توان حمل و نقل شما باشد.
- کپسولهای سنگینتر برای حمل و نقل دشوارتر هستند و ممکن است در مواقع اضطراری نتوانید به راحتی از آنها استفاده کنید.
- برای مثال، اگر کپسول را برای استفاده در منزل یا خودرو میخواهید، باید به دنبال کپسولی باشید که وزن آن به راحتی قابل حمل باشد.
انتخاب کپسول با ظرفیت و وزن مناسب میتواند به شما در استفاده صحیح و به موقع از کپسول در مواقع اضطراری کمک کند.
نکته: قبل از خرید کپسول، حتماً با یک متخصص مشورت کنید تا ظرفیت و وزن مناسب کپسول را با توجه به نیاز خود انتخاب کنید.
2-بررسی نشان استاندارد و گواهینامههای معتبر
بررسی نشان استاندارد و گواهینامههای معتبر در خرید کپسول:
نشان استاندارد و گواهینامههای معتبر تضمینی برای کیفیت و کارایی کپسول اطفا حریق هستند. هنگام خرید کپسول، حتماً به موارد زیر توجه کنید:
- نشان استاندارد: کپسول باید دارای نشان استاندارد ملی ایران باشد. این نشان نشان میدهد که کپسول از نظر کیفیت و ایمنی دارای تاییدیه است.
- گواهینامههای معتبر: کپسول باید دارای گواهینامههای معتبر از مراجع ذیصلاح مانند سازمان آتشنشانی باشد. این گواهینامهها نشان میدهند که کپسول توسط مراجع معتبر تست و تأیید شده است.
خرید کپسول با نشان استاندارد و گواهینامههای معتبر به شما اطمینان میدهد که در مواقع اضطراری میتوانید به درستی از کپسول استفاده کنید و جان و مال خود را نجات دهید.
نکات:
- قبل از خرید کپسول، از معتبر بودن نشان استاندارد و گواهینامهها اطمینان حاصل کنید.
- لیست مراجع و سازمانهای صادرکننده گواهینامههای معتبر را از سازمان آتشنشانی یا سایر مراجع ذیصلاح دریافت کنید.
- از خرید کپسولهای بدون نشان استاندارد و گواهینامههای معتبر خودداری کنید.
با خرید کپسولهای استاندارد و دارای گواهینامههای معتبر، از ایمنی خود و اطرافیانتان در برابر آتشسوزی محافظت کنید.
3- توجه به تاریخ تولید و انقضای کپسول
توجه به تاریخ تولید و انقضای کپسول در انتخاب کپسول:
تاریخ تولید و انقضای کپسول دو عامل مهم در انتخاب کپسول اطفا حریق مناسب هستند که باید به آنها توجه کنید:
تاریخ تولید:
- نشان میدهد که کپسول چه زمانی تولید شده است.
- عمر مفید کپسولهای اطفا حریق محدود است و پس از گذشت چند سال، کارایی خود را از دست میدهند.
- به طور کلی، عمر مفید کپسولهای آب و گاز 10 تا 12 سال، کپسولهای پودری 15 تا 20 سال و کپسولهای CO2 20 تا 25 سال است.
تاریخ انقضا:
- نشان میدهد که کپسول تا چه زمانی قابل استفاده است.
- استفاده از کپسولهای منقضی شده خطرناک است و ممکن است در مواقع اضطراری کار نکنند.
انتخاب کپسول با تاریخ تولید جدید و تاریخ انقضای مناسب به شما اطمینان میدهد که در مواقع اضطراری میتوانید به درستی از کپسول استفاده کنید و جان و مال خود را نجات دهید.
نکات:
- قبل از خرید کپسول، تاریخ تولید و انقضای آن را به دقت بررسی کنید.
- از خرید کپسولهای منقضی شده یا کپسولهایی که تاریخ تولید آنها مشخص نیست، خودداری کنید.
- به طور منظم تاریخ انقضای کپسولهای خود را بررسی کنید و در صورت نیاز، آنها را با کپسولهای جدید جایگزین کنید.
4- بررسی شلنگ و نازل کپسول
بررسی شلنگ و نازل کپسول در انتخاب کپسول:
شلنگ و نازل کپسول دو بخش مهم از کپسول اطفا حریق هستند که باید قبل از خرید به دقت بررسی شوند:
شلنگ:
- شلنگ کپسول باید سالم و بدون پارگی یا ترک باشد.
- طول شلنگ باید مناسب باشد تا به راحتی بتوانید از کپسول در محل مورد نظر خود استفاده کنید.
- جنس شلنگ باید از موادی باشد که در برابر فشار و حرارت مقاوم باشد.
نازل:
- نازل کپسول باید سالم و بدون نقص باشد.
- نوع نازل باید با نوع ماده خاموشکننده موجود در کپسول مطابقت داشته باشد.
- نازل باید به گونهای باشد که بتواند جریان ماده خاموشکننده را به طور متمرکز و موثر به محل آتش هدایت کند.
انتخاب کپسول با شلنگ و نازل سالم و مناسب به شما اطمینان میدهد که در مواقع اضطراری میتوانید به درستی از کپسول استفاده کنید و جان و مال خود را نجات دهید.
نکات:
- قبل از خرید کپسول، شلنگ و نازل آن را به دقت بررسی کنید.
- از خرید کپسولهایی که شلنگ یا نازل آنها آسیبدیده یا نقص دارد، خودداری کنید.
- به طور منظم شلنگ و نازل کپسولهای خود را بررسی کنید و در صورت نیاز، آنها را با قطعات جدید جایگزین کنید.
5- انتخاب محل مناسب برای نصب کپسول
انتخاب محل مناسب برای نصب کپسول:
انتخاب محل مناسب برای نصب کپسول یکی از عوامل مهم در انتخاب کپسول اطفا حریق مناسب است. محل نصب کپسول باید به گونهای باشد که:
- به راحتی قابل دسترسی باشد: در مواقع اضطراری، افراد باید به سرعت و بدون دشواری به کپسول دسترسی داشته باشند.
- در معرض دید باشد: کپسول باید در محلی نصب شود که به راحتی دیده شود و افراد در مواقع اضطراری بتوانند آن را پیدا کنند.
- به دور از منابع گرما و رطوبت باشد: کپسولها باید در محلی نصب شوند که به دور از منابع گرما و رطوبت باشند تا از آسیب دیدن آنها جلوگیری شود.
- در ارتفاع مناسب نصب شود: کپسول باید در ارتفاعی نصب شود که افراد به راحتی بتوانند به آن دسترسی داشته باشند. ارتفاع مناسب برای نصب کپسول بین 1.5 تا 1.8 متر از سطح زمین است.
انتخاب محل مناسب برای نصب کپسول به شما اطمینان میدهد که در مواقع اضطراری میتوانید به سرعت از کپسول استفاده کنید و جان و مال خود را نجات دهید.
نکات:
- قبل از نصب کپسول، محل مناسب آن را با توجه به نکات ذکر شده انتخاب کنید.
- از نصب کپسول در مکانهای دور از دسترس، تاریک یا مرطوب خودداری کنید.
- علائم هشداردهنده برای نشان دادن محل نصب کپسول نصب کنید.
- به طور منظم محل نصب کپسول را بررسی کنید و در صورت نیاز، آن را به مکان مناسب دیگری منتقل کنید.

آموزش استفاده از کپسول:
مراحل استفاده از کپسول اطفا حریق:
خونسردی خود را حفظ کنید: در مواقع آتشسوزی، حفظ خونسردی بسیار مهم است. وحشت و اضطراب فقط باعث میشود که نتوانید به درستی از کپسول استفاده کنید.
- به آژیر خطر توجه کنید: اگر آژیر خطر آتشسوزی به صدا درآمد، فوراً محل را تخلیه کنید.
- کپسول را به محل آتش ببرید: کپسول را به محل آتش ببرید، اما مراقب باشید که به شعلهها نزدیک نشوید.
- ضامن کپسول را بکشید: ضامن کپسول را بکشید تا پلمپ آن آزاد شود.
- شلنگ را به سمت آتش بگیرید: شلنگ کپسول را به سمت پایه آتش بگیرید و اهرم را فشار دهید تا ماده خاموشکننده به سمت آتش هدایت شود.
- از حرکات رفت و برگشتی خودداری کنید: شلنگ را به صورت رفت و برگشتی حرکت ندهید.
- تا خاموش شدن کامل آتش، به پاشیدن ماده خاموشکننده ادامه دهید: تا زمانی که آتش به طور کامل خاموش نشده است، به پاشیدن ماده خاموشکننده ادامه دهید.
- بعد از استفاده، کپسول را شارژ کنید: بعد از استفاده از کپسول، آن را به یک مرکز معتبر برای شارژ مجدد ببرید.
نکات:
- قبل از استفاده از کپسول، نحوه استفاده از آن را آموزش ببینید.
- از کپسولهای آتشنشانی فقط برای خاموش کردن آتش استفاده کنید.
- هرگز از کپسولهای آتشنشانی که تاریخ انقضای آنها گذشته است، استفاده نکنید.
- کپسولهای آتشنشانی را در مکانهای خنک و خشک نگهداری کنید.
نکات ایمنی در هنگام استفاده از کپسول:
. از کپسول مناسب برای نوع آتش استفاده کنید: انواع مختلفی از کپسولهای آتشنشانی وجود دارد که برای انواع مختلف آتش مناسب هستند. قبل از استفاده از کپسول، نوع آتش را شناسایی کنید و از کپسول مناسب برای آن نوع آتش استفاده کنید.
- از پشت به آتش نزدیک شوید: هرگز از روبرو به آتش نزدیک نشوید. شعلهها و دود میتوانند به شما آسیب برسانند.
- از فاصله مناسب به آتش شلیک کنید: به شعلهها خیلی نزدیک نشوید. فاصله مناسب برای شلیک به آتش 2 تا 3 متر است.
- از تجهیزات ایمنی استفاده کنید: از عینک، ماسک و دستکشهای ایمنی استفاده کنید تا از خود در برابر شعلهها، دود و مواد شیمیایی موجود در کپسول محافظت کنید.
- از کپسول در مکانهای بسته استفاده نکنید: از کپسولهای آتشنشانی در مکانهای بسته و بدون تهویه استفاده نکنید. دود و مواد شیمیایی موجود در کپسول میتوانند برای شما مضر باشند.
- بعد از استفاده از کپسول، محل را ترک کنید: بعد از استفاده از کپسول، محل را ترک کنید و منتظر بمانید تا آتشنشانان برسند.
نکات:
- قبل از استفاده از کپسول، نحوه استفاده از آن را آموزش ببینید.
- از کپسولهای آتشنشانی فقط برای خاموش کردن آتش استفاده کنید.
- هرگز از کپسولهای آتشنشانی که تاریخ انقضای آنها گذشته است، استفاده نکنید.
- کپسولهای آتشنشانی را در مکانهای خنک و خشک نگهداری کنید.
نگهداری و تعمیرات:
نحوه نگهداری و مراقبت از کپسول:
نگهداری و مراقبت صحیح از کپسول اطفا حریق تضمین میکند که در مواقع اضطراری به درستی عمل کند و جان و مال شما را نجات دهد.
نکات مهم در نگهداری و مراقبت از کپسول:
- محل مناسب: کپسول را در مکانهای خنک، خشک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنید.
- بازرسی دورهای: کپسول را به طور منظم (حداقل هر ماه) از نظر نقص فنی، نشتی، خوردگی و آسیب دیدگی بررسی کنید.
- شارژ مجدد: کپسول را بعد از هر بار استفاده و یا پس از گذشت تاریخ انقضا، به یک مرکز معتبر برای شارژ مجدد ببرید.
- آموزش: نحوه استفاده صحیح از کپسول را به خود و اطرافیانتان آموزش دهید.
علاوه بر موارد ذکر شده، به نکات زیر نیز توجه کنید:
- از قرار دادن کپسول در معرض ضربه و لرزش خودداری کنید.
- از قرار دادن کپسول در مکانهای مرطوب و پر از بخار خودداری کنید.
- از رنگ کردن یا نوشتن روی بدنه کپسول خودداری کنید.
- از دستکاری و باز کردن کپسول توسط افراد غیرمجاز خودداری کنید.
زمانبندی شارژ و تعمیرات کپسول اطفا حریق:
زمانبندی شارژ و تعمیرات کپسول اطفا حریق به نوع کپسول، نوع ماده خاموشکننده و شرایط محیطی نگهداری آن بستگی دارد. به طور کلی، کپسولهای آتشنشانی باید به طور منظم شارژ و تعمیر شوند تا در مواقع اضطراری به درستی عمل کنند.
در اینجا یک راهنمای کلی برای زمانبندی شارژ و تعمیرات کپسولهای آتشنشانی ارائه میشود:
- کپسولهای آب و گاز: هر 10 تا 12 سال یکبار باید شارژ و تعمیر شوند.
- کپسولهای پودری: هر 15 تا 20 سال یکبار باید شارژ و تعمیر شوند.
- کپسولهای CO2: هر 2 تا 5 سال یکبار باید شارژ و تعمیر شوند.
علاوه بر زمانبندی کلی، باید به موارد زیر نیز توجه کنید:
- بعد از هر بار استفاده: اگر از کپسول استفاده کردید، باید آن را به طور کامل تخلیه و شارژ مجدد کنید.
- در صورت نشتی: اگر متوجه نشتی در کپسول شدید، باید آن را فوراً به یک مرکز معتبر برای تعمیر ببرید.
- در صورت آسیب دیدگی: اگر کپسول آسیب دید، باید آن را به یک مرکز معتبر برای تعمیر ببرید.
توصیه میشود که از خدمات شرکتهای معتبر برای بازرسی، شارژ و تعمیر و نگهداری کپسولهای آتشنشانی خود استفاده کنید. این شرکتها از تجهیزات و تخصص لازم برای انجام این کار به درستی برخوردار هستند.
با رعایت زمانبندی شارژ و تعمیرات کپسولهای آتشنشانی، میتوانید از ایمنی خود و اطرافیانتان در برابر خطرات آتشسوزی محافظت کنید.